Zespół Placówek Oświatowych w Morawicy
 
Strona główna
   

Szkoła Podstawowa im. K. Makuszyńskiego

Historia szkoły

 

 

 

HISTORIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWICY

 
Pierwsze wzmianki dotyczące istnienia szkoły w Morawicy sięgają roku 1885. Informują nas o tym słowniki geograficzne Królestwa Polskiego (z 1885), w których podano, że w tym czasie w swoim posiadaniu Morawica miała już folwark, stację pocztową, cegielnię oraz szkołę początkową. Jednak, jak wynika z zapisów kroniki szkolnej, pierwsza szkoła istniała już w roku 1880. Posiadała ona 3 oddziały, w których nauczał Rosjanin o nazwisku Perz wykładający głównie język rosyjski. Były to czasy caratu Mikołaja I, który po stłumieniu powstania listopadowego zaczął dążyć do reorganizacji szkolnictwa. Uważał on bowiem, że przyczyną powstania była zła oświata, która spowodowała bunt młodzieży. Dlatego też car ustanowił zasady tworzenia nowych oraz utrzymania już istniejących szkół elementarnych. Nakazem Mikołaja I szkoły miały być zakładane wszędzie tam, gdzie fundusz z dobrowolnych składek mieszkańców wystarczyłby na pokrycie 2/3 koniecznych wydatków. W tym czasie Morawica należała do Guberni Kielecko-Radomskiej. Mieszkańcy Guberni Kieleckiej uchylali się od płacenia składek. Powodem tego było zbyt duże ubóstwo społeczeństwa. Jednak z czasem składki stały się obowiązkowe. W szkołach, które już istniały nauczano czytania, pisania i arytmetyki w języku rosyjskim. Wyjątek stanowiła religia, której można było uczyć w języku polskim. W roku 1905 w miejscowości Morawica funkcjonowała Szkoła Powszechna z nauczycielem Zygmuntem Wrońskim, ale nie posiadała własnego budynku. W roku 1906 Morawica znalazła się w wykazie miejscowości, w których należy postawić budynki szkolne. Warunkiem uzyskania działki pod budowę było dobrowolne opodatkowanie się mieszkańców. Ci jednak odmówili wykonania uchwały Zgromadzenia Gminy w sprawie inwestycji.
            W latach 1914-1926 w Morawicy istniała szkoła jednoklasowa, a pierwszą polską nauczycielką , która zapisała się na kartach Kroniki Szkolnej, była Maria Sikorska. W roku 1917 w gminie Morawica istniało 11 szkół elementarnych publicznych, w których 11 nauczycieli uczyło 633 uczniów. W tym czasie gmina Morawica zajmowała już 4 miejsce w powiecie kieleckim pod względem liczby szkół, nauczycieli  i uczniów za Górnem, Bodzentynem i Suchedniowem.
            Reforma szkolnictwa wprowadzona w 1932 roku podzieliła szkoły powszechne siedmioletnie na trzy stopnie organizacyjne w zależności od liczby uczęszczających do nich uczniów, liczby nauczycieli i ilości izb lekcyjnych. W tym czasie szkoła w Morawicy miała już 5 oddziałów, ale klasa VI musiała znaleźć miejsce w Woli Morawickiej, a klasa VII w Bilczy. Szkoła nadal mieściła się w budynku wynajętym, toteż czyniono starania, aby przenieść ją do budynku dworskiego. Po wielu dyskusjach kierownik szkoły Antoni Pryszlak wraz z mieszkańcami podjął decyzję o wzniesieniu nowego budynku. Jednakże ówczesne władze powiatowe nie godziły się na budowę oddzielnego gmachu dla placówki szkolnej. Dlatego też budynek miał mieć charakter Domu Ludowego, w którym praca szkolnictwa skupiałaby się na kształtowaniu świadomości narodu, na treściach: „Polska i jej kultura”. Ostatecznie w nowo powstałym budynku  znalazły
swoją siedzibę Ochotnicza Straż Pożarna i szkoła. Budynek oddano do użytku w 1933 roku.
            Do wybuchu II wojny światowej kadra Szkoły Powszechnej w Morawicy składała się generalnie z 1 lub 2 nauczycieli. W roku 1938 / 1939 uczęszczało do szkoły 147 uczniów.
            Okres II wojny światowej zahamował rozwój szkolnictwa w całej Polsce. Większość szkół została zamknięta, a te które funkcjonowały stały się obiektem celowej, niszczycielskiej działalności wojska niemieckiego.
Budynek szkoły w Morawicy zajęli  Niemcy, więc nauka odbywała się w wynajętym domu. Kierowniczką szkoły była wówczas Natalia Szyndler.
Koniec wojny odkrył obraz Polski pełen zgliszczy i strat zarówno pod względem materialnym jak i osobowym. W samym powiecie kieleckim zostało zamordowanych w czasie wojny aż 94 nauczycieli. Ze szkoły morawickiej zginęły niemal wszystkie dokumenty, pomoce szkolne i tablice pamiątkowe, a dawny budynek został całkowicie zniszczony przez okupanta.
W latach 1948 –1949 Szkoła Podstawowa w Morawicy nie spełniała warunków, by zostać pełną szkołą zbiorczą . Nauka odbywała się w 5 oddziałach, w 2 salach. Kierowniczką szkoły była wówczas Stefania Radomska. Wtedy też szkole został przydzielony jeszcze jeden etat, który objął Czesław Zyz, późniejszy wieloletni kierownik placówki. W tych latach uczniowie pobierali naukę w klasach od I do VII, przy czym klasa V mieściła się w Woli Morawickiej, a klasa VII w Bilczy. Jednak szkoła nadal borykała się z problemami powojennych zniszczeń. Budynek szkolny był w dużej mierze zdewastowany, brakowało w nim ławek  i podstawowych pomocy naukowych. Jednak zalecenia inspektora oświaty, środki przeznaczone na poprawę warunków pracy szkół, jak również mobilizacja tutejszych mieszkańców spowodowały, że stopniowo naprawiono i uzupełniono wyposażenie szkoły.
Ważnym wydarzeniem w życiu szkoły morawickiej było powstanie w 1949 roku pierwszej organizacji szkolnej – Związku Harcerstwa Polskiego, którą zainicjował Czesław Zyz. Organizacja ta miała wówczas służyć nie tylko rozwijaniu zainteresowań i aktywności uczniów, ale też jej celem było współdziałanie ze szkołą w realizacji zadań ideowo – wychowawczych ,czego odpowiednikiem były późniejsze wytyczne w Statucie Szkoły Podstawowej. Z Kroniki szkolnej dowiadujemy się, że w tym samym roku uczniowie tej szkoły odbyli jedną ze swoich pierwszych wycieczek w Góry Świętokrzyskie. 
Rok szkolny 1952/53 to przełom w Szkole Podstawowej w Morawicy. Została ona pełną 7-klasową szkołą, w której uczyło się 122 uczniów. Placówka nadal dysponowała tylko 2 salami. Z tego powodu nauka musiała odbywać się na trzy zmiany. Po długich staraniach udało się uzyskać trzecią salę w budynku Gminnego Komitetu PZPR. Niebawem jednak pozyskano stary budynek podworski, który postanowiono przebudować na sale lekcyjne i mieszkania dla nauczycieli. Dokonano kapitalnego remontu starych murów i 31 sierpnia 1954 roku w obecności władz powiatowych  i kierownika Wydziału Oświaty w Kielcach – Jana Mikody, oddano budynek szkolny do użytku. W wyremontowanym gmachu znajdowały się już 4 sale wykładowe, świetlica, kancelaria i pokój nauczycielski. Ponadto nauczyciele otrzymali mieszkania na facjatach. Zadbano też o dostateczne wyposażenie szkoły, a nawet urządzono warsztat stolarski dla uczniów.
W roku szkolnym 1956 / 57 w szkole powstał pierwszy zespół muzyczny pod kierunkiem Franciszka Kubasa. Jednak zarówno nauczyciele jak i uczniowie mieli jeszcze jeden powód do radości, gdyż w tym samym roku podłączono szkole prąd.
W roku 1961 uchwalono ustawę o rozwoju systemu oświaty i wychowania, która wnosiła m.in. obowiązek nauki od 7 roku życia oraz  przebudowę struktury szkolnictwa – pierwsze 4 lata nauki przeznaczono na nauczanie początkowe, a kolejne 4 na nauczanie systematyczne. Szkoła Podstawowa w Morawicy dostosowała swój program dydaktyczno – wychowawczy do zaleceń reformy i odtąd praca uczniów skupiała się nie tylko na rozwoju intelektualnym, ale też kulturalnym i społeczno – obywatelskim. W latach 1961-65 zaczęły powstawać w szkole kolejne organizacje uczniowskie: Liga Ochrony Przyrody, Polski Czerwony Krzyż, Szkolny Klub Sportowy i Towarzystwo Przyjaźni Polsko – Radzieckiej. 
W myśl idei „Dziecko bliżej szkoły” podjęto próby przebudowy placówki w Morawicy na tzw.  „Zbiorczą Szkołę Gminną” . Pomysł ten był zgodny z koncepcją utworzenia  „10-latki” . Miała to być szkoła jednolita pod względem programowym w mieście i na wsi oraz podzielona na cykle nauczania początkowego (kl. I-III) i systematycznego (kl. IV-X).  Placówką tego typu stała się również Szkoła Podstawowa w Morawicy, a jej nowym dyrektorem został wówczas   Zbigniew Hajdenrajch.
Od momentu wprowadzenia reformy i zmiany statutu placówki, ważnym zadaniem stało się zwrócenie uwagi na problem jednostki w szkole. Zaczęto otaczać szczególną troską dzieci nie nadążające za wymaganiami programowymi, jak również z problemami rozwojowymi, organizując im dodatkowe zajęcia wyrównawcze. Ponadto zaczęto wspomagać uczniów wybitnie uzdolnionych, pomagając im właściwie wykorzystać talent i zainteresowania. Swoje zdolności uczniowie mogli prezentować na rozmaitych uroczystościach szkolnych, które w tych latach obchodzone były w sposób szczególnie ceremonialny. Należały do nich między innymi obchody: Dnia Wojska Polskiego, Dzień Zwycięstwa, Święto 1- go Maja, rocz. Rewolucji Październikowej oraz Dzień  Matki, Dzień Dziecka i Dzień Nauczyciela.                                                                             
W roku szkolnym 1973 / 74  uczniowie zaczęli odnotowywać swoje pierwsze poważne sukcesy pozaszkolne:
-         II miejsce w gminie w IX Alercie ZHP i tytuł Drużyny Sztandarowej,
-         wygrana w  konkursie recytatorskim pod hasłem „Żołnierz nasz przyjaciel”            
Natomiast w roku szkolnym 1975 / 76 harcerze zdobyli:
- I miejsce w gminie w VII Turnieju Wiedzy Obywatelskiej i Manewrach   Techniczno– Obronnych,
-         III miejsce w XIII Alercie ZHP,
-         II miejsce w województwie w Festiwalu Kultury „Kielce 76”.
W roku szkolnym 1977 / 78 harcerze w nagrodę za zdobycie I miejsca w występach artystycznych wyjechali do Czechosłowacji na Międzynarodowy Obóz Pionierski. Natomiast młodzież szkoły otrzymała nagrodę w postaci wyjazdu na wycieczkę do Warszawy, młodsze klasy odbyły wycieczkę do Krakowa.
Nauczyciele nieustannie pracowali nad rozszerzeniem programu dydaktyczno – wychowawczego. Ponadto szkoła liczyła z roku na rok coraz więcej uczniów, toteż podjęto decyzję o budowie nowego gmachu.
W roku szkolnym 1978 / 79 oddano do użytku pierwsze skrzydło budynku szkoły wraz z mieszkaniami dla nauczycieli. Szkoła była już 2–piętrowa, z 14 salami lekcyjnymi. Ponadto posiadała salę gimnastyczną, harcówkę, pomieszczenie dla dyrekcji oraz nauczycieli, gabinet lekarski, stołówkę i świetlicę. Dodatkowym plusem było to, że szkoła wyposażona była kanalizację i centralne ogrzewanie.
W tym samym czasie uległy reorganizacji szkoły w Woli  Morawickiej i Brudzowie, a uczniowie tych placówek (klasy V-VIII) zostali przeniesieni do szkoły w Morawicy.
W początkowym okresie istnienia nowej szkoły zdarzały się pewne kłopoty, np. awarie ogrzewania. Ponadto silne mrozy powodowały, że zajęcia lekcyjne musiały być na jakiś czas zawieszone.
           
c.d.n.

 

Imię i nazwisko

Pełniona funkcja

Lata w których pełnili funkcję

mgr Krystyna Kwiecińska

Dyrektor szkoły

1989 – 1990

mgr Jacek Kuzia

Dyrektor szkoły

1990 - 1993

mgr Zbigniew Kuś

Dyrektor szkoły

1993 - 1995

mgr Jacek Kuzia

Dyrektor szkoły

1995 - nadal

mgr Anna Jurkowska

Wicedyrektor szkoły

              1990- 1993

mgr Jadwiga Borowiecka - Poznańska

Wicedyrektor szkoły

1993 - nadal